Je praat erover. Maar voel je het ook?
- Tiny Meuleman
- 3 dagen geleden
- 7 minuten om te lezen
De verwarring tussen 'pffff, ik voel me nu' en 'Weet je wat ik voel? dat is namelijk...'
Er zijn mensen die prachtig kunnen vertellen wat er in hen omgaat.
Doordacht, uitgebreid en vol logica. Als je vraagt wat ze voelen, krijg je een antwoord dat kloppend en compleet voelt. "Ja" voel je, "ik snap dit wel." Ergens vind je het ook knap dat ze zich zo beheerst, of helder en 'doorvoelt' kunnen uitdrukken.
En juist hier zit vaak ook de splitsing tussen denken en voelen. Want als je goed kijkt - naar hun lichaam, hun stem, hun ogen - na het stellen van een vraag als: "Wat voel je nu als je dit zegt?" of "Wat gebeurt er dan met je?", dan zie je dat de woorden het vaak overnemen van de signalen van het lichaam. Datgene wat ze zéggen 'matcht' niet en overstuurt bijna datgene wat ze lichamelijk ervaren.
Ze praten óver hun gevoelens. Ze voelen ze niet.
Vaak heeft diegene dit zélf niet door. Voor hun gevoel, zijn ze juist heel erg bezig met voelen! Juist die ontkoppeling; die splitsing in dat moment, geeft grote verwarring en zorgt voor onbegrip. Zeker in partnerrelaties, waarbij oprechte kwetsbaarheid en intimiteit als een gebrek of tekort wordt ervaren.
Herken je jezelf hierin?
Je herkent dit misschien ook wel bij jezelf. Soms laat je je gevoel toe, soms ook niet. Je hebt er niet altijd zin, er is ook niet altijd tijd voor en het voelt ook niet altijd goed. Je kunt vaak een beetje kiezen wat je toelaat, als een soort schakelaar, die je bedient. Jij hebt een keuze en dat is prettig!
Het wordt vaak vervelend, wanneer jouw denken je 'default' instelling is geworden en je niet (meer) kunt ervaren wat er gebeurd in je lichaam. Je schakelaar staat dan 'vast' op begrip, uitleg en verklaring van je hoofd.
In de praktijk kan het er als volgt uitzien: Ik stel een gevoelsvraag. De ander begint vrij direct met reageren en vormt met woorden een verhaal, die voor hem/ haar kloppend voelt. Al pratende komt er een onderzoek naar het gevoel. Sommige mensen zeggen dit ook letterlijk: "ik kom er vaak al pratende achter, wat ik voel". Ze gaat niet naar binnen om 'op te halen' wat er op dat moment gevoelt wordt, maar zoekt naar de juiste woorden die uitleg geeft hoe ze met mijn woorden omgaat. Vaak kijkt hij/ zij hierbij omhoog - letterlijk naar het plafond - alsof het antwoord daar ergens is. Juist weg van het zakken in haar lichaam, maar onderweg naar boven, naar grip en verklaring. Of mijn woorden worden herhaalt: "Ik voel… ja, ik voel…ehhh", dan even een stilte, en dan komt er alsnog een uitleg. |
Op dat moment zit iemand in zijn hoofd. Niet in het ervaren en voelen, maar in het nadenken over wat ze denken te voelen. Dat is een wezenlijk verschil!
Signalen dat je in je hoofd zit in plaats van in je gevoel |
|
|
|
|
|
|
"Je bent niet aan het voelen. Je bent aan het nadenken over wat je denkt te voelen. En hoe meer je zoekt, hoe verder je bij het echte gevoel van dat moment vandaan raakt."
Dat laatste is trouwens heel begrijpelijk. Want in jouw beleving bén je er heel erg mee bezig. Je doet je best! Je probeert eerlijk te zijn. En dan krijg je te horen dat je het niet voelt. Irritant? Ja! Maar ook: een cadeautje om naar te kijken.
Waarom doet je hoofd dit?
Je hoofd doet dit niet om je dwars te zitten. Het probeert je te beschermen.
Denken geeft grip. Houvast. Een verhaal dat klopt.
En dat is fijn. Zeker als je ergens hebt geleerd dat voelen niet zo'n veilig of verstandig idee was. Misschien was er thuis weinig ruimte voor emoties. Misschien werden gevoelens niet benoemd of gespiegeld. Misschien werd je beloond voor "sterk zijn", voor "doorgaan", voor "het niet zo zwaar maken" of "jij weet wel wat goed en verstandig is".
Of misschien is er iets anders aan de hand: voelen is spannend geworden. Want in je lichaam zitten niet alleen rustige sensaties. Daar zit ook spanning, onrust, machteloosheid, hulpeloosheid, onmacht, verdriet, angst om iemand kwijt te raken, de pijn van afwijzing. Als dat dreigt jou te overweldigen, kiest je systeem vanzelf de veiligere route: denken. Analyseren. Verklaren. Grip.
Wat je hoofd voor je verbergt terwijl je druk aan het denken bent:
De pijn van afwijzing die je liever niet aanraakt
De eenzaamheid die er al veel langer is dan je denkt
De angst om iemand kwijt te raken - of om zélf achtergelaten of vergeten te worden
Het verdriet dat al jaren wacht op een beetje ruimte en ontlading
enz..
Het lijkt een beetje op eindeloos scrollen op je telefoon. Je denkt dat je hiermee ontspant. Maar je voelt je steeds 'voller' worden. Eigenlijk vermijd je de stilte - want in die stilte komt er misschien iets omhoog. En daar ga je liever niet heen. Dat begrijp ik. Maar, het kost je ook wat.
Het verschil tussen voelen en verklaren
Dit is waarschijnlijk het belangrijkste onderscheid dat ik in mijn werk maak. En tegelijk het onderscheid dat de meeste mensen nooit hebben leren maken - want waar leer je dat dan?
"Een gevoel is iets wat je ervaart in je lichaam. Een verklaring is wat je hoofd er daarna van maakt".
Voelen: "Ik voel een knoop in mijn maag, prikkende ogen en voel druk op mijn borst."
Verklaring: "Ik denk dat ik me zo voel, omdat hij mij niet serieus neemt."
Die tweede stap volgt razendsnel. Zo snel dat je het verschil niet meer merkt.
En precies daar raak je jezelf kwijt. Zodra je begint te verklaren, verlaat je het directe gevoel. Je bent er niet meer. Je bent er een verhaal over aan het maken.
Je hoeft het niet eerst te begrijpen om het te mogen voelen. Begrip komt vaak ná het voelen, niet ervóór.
Let ook eens op hoe je over jezelf of anderen praat. Zinnen als: "ik ben nu eenmaal zo" of "het heeft toch geen zin", "ik doe het toch nooit goed in mijn partners ogen" of "zij/hij vind me niet meer aantrekkelijk of leuk", maken van een tijdelijk gevoel, een vaste waarheid. Elke overtuiging die je over jezelf uitspreekt en als waarheid vastzet, houd je gevangen. Terwijl een gevoel niet vaststaat, maar altijd in beweging is; bijv. gister was het er sterker, vandaag is het wat zwakker. Een gevoel komt op en zakt wat af, als een golf. Als je het maar even de ruimte geeft.
Herkansen: vijf manieren om terug te komen bij jezelf
Herkenning is mooi. Maar herkennen alleen verandert het patroon niet. Daarvoor heb je iets nodig om concreet mee te oefenen. Hier zijn 5 kleine momenten waarin je een andere keuze kunt leren maken:
01 - Stop! Vóórdat je antwoord geeft
Wanneer iemand vraagt: "Wat voel je?" - reageer niet meteen. Doe dit eerst:
Zeg even niets.
Haal rustig adem. Adem in en rustig weer uit, neem even je tijd.
Sluit eventueel kort je ogen.
Breng je aandacht naar jouw lichaam; bijv. je borst, buik, handen, oksels, wangen, kaken.
Vraag jezelf, waar voel ik nu iets?
Hoe voelt mijn borstkas, mijn ademhaling? --> strak, zwaar, onrustig of vrij, open ...
Hoe voelen mijn handen?--> zweterig, koud, rillerig of gloeiend, brandend of warm, aangenaam...
Hoe voelt mijn buik? --> onrustig, fladderend, zenuwen, zwaar, kramp, strak of leeg, rommelig of rustig, kalm, aangenaam... enz.
Antwoord daarna. En houd het simpel - geen verhaal:
"Ik voel spanning in mijn borst. "Mijn keel voelt dicht." "Er zit iets zwaars in mijn maag."
Dat is genoeg. Echt!
02 - Vang jezelf in je verhaal
Merk je dat je begint met één van deze zinnen?
"Ik denk dat…" "Het komt waarschijnlijk omdat…" "Logisch eigenlijk, want…"
Zie dat als een signaal. Je hoofd is het aan het overnemen.
Ga rustig terug naar 01 en vraag jezelf: "Maar wat voel ik nu, in mijn lichaam?"
Je mag het verhaal bewaren voor later. Nu eerst even voelen.
03 - Blijf 60 seconden bij één gevoel
Kies één sensatie in je lichaam. Blijf er 60 seconden mee - zonder iets te veranderen, op te lossen of te begrijpen.
Niet analyseren
Niet oplossen
Niet weggaan
Alléén: opmerken en registreren, waarnemen.
Gevoelens bewegen als je ze de tijd en ruimte geeft. Ze hoeven geen uitleg - ze hebben alleen jouw aandacht nodig.
04 - Schrijf je hoofd leeg - en leg de pen dan neer
Is je hoofd heel druk? Schrijf dan alles van je af. Echt alles. Zonder filter, zonder nadenken of het logisch is. Laat het er gewoon uitvloeien. Leg daarna de pen neer. Sluit je ogen. En ga naar je lichaam.
Zo geef je je hoofd een plek, zonder erin te blijven hangen. En ontstaat er ruimte voor wat er onder zit.
05 - Onderzoek je gedachten, zonder ze vast te zetten
Pas ná het voelen mag je voorzichtig naar de gedachte kijken die erbij hoorde. Stel jezelf dan deze ene vraag: Is dit een feit - of een interpretatie van mij (een logisch gevolg in mijn gedachte)?
"Ik voel verdriet", betekent niet het bewijs voor, "Ik ben niet belangrijk".
Je gevoel is wel écht, want die komt op vanuit je lijf. Maar de conclusie die jouw hoofd er meteen aan vastknoopt, is dat lang niet altijd.
Wat je ooit hebt ontwikkeld: dat begrijpen, verklaren en onderzoeken, dat heeft je waarschijnlijk altijd geholpen. Het gaf je begrip in jezelf en verklaringen waarom zaken voor jou zo voelden en waren. Het diende voor stabiliteit, veiligheid en misschien zelfs de erkenning en waardering ontvangen van anderen.
Je hoeft dan ook niet minder te denken. Je mag alleen leren om daarnaast óók te voelen.
Door af en toe stil te vallen - en naar binnen te gaan. Te luisteren naar wat er in je lichaam aan signalen te voelen is en naar boven komt. Zonder dat je dit hoeft te begeleiden of sturen.
Merk je dat je jezelf hierin herkent?
Dat je al járen druk bezig bent - maar dat het gevoel niet écht beweegt?
Ik hoop dat bovenstaande je verder helpt!
En help je daar graag bij - liefdevol, direct en met twee benen op de grond.
Liefs, Tiny
Opmerkingen