Codependency in relaties: wanneer je jezelf verliest in de ander

---

Ben jij voortdurend bezig met hoe de ander zich voelt? Herken je dat je probeert conflicten te voorkomen, de ander gelukkig wilt maken of de relatie koste wat kost bij elkaar wilt houden? Je voelt dat je veel geeft, veel draagt en een hoop verdraagt en je voelt ergens dat je jezelf steeds verder kwijtraakt zonder precies te begrijpen, hoe dat gebeurt..

Een zekere mate van wederzijdse afhankelijkheid, aanpassing en afstemming is in iedere relatie voelbaar, dit is gezond!

Wat is codependency?

Veel mensen die worstelen met codependency noemen zichzelf zorgzaam, loyaal of liefdevol. Maar tegelijk voelen ze zich diep vanbinnen vaak uitgeput, onzeker en emotioneel afhankelijk van de relatie of de partner. Bij codependency maak je jouw eigen welzijn onbewust afhankelijk van je partner. Jouw emotionele stemming, je gevoel van ontspanning of veiligheid worden (te) sterk beïnvloed door hoe je partner zich voelt, wat diegene doet of hoe dichtbij diegene is.

In gezonde relaties is er een voelbare vrije verbinding én vrije ruimte voor beide partners als individu. Je mag van elkaar verschillen in meningen en overtuigingen, je grenzen aangeven en eerlijk zijn over je behoeften, zonder bang te zijn de relatie of de verbinding met de ander hiermee kwijt te raken.

Bij codependency voelt deze evenwicht in de ruimte vaak verstoord. Daardoor ontstaat vaak een ongezond 'samenzijn', een ongezonde dynamiek.

* je past je voortdurend aan,

* je onderdrukt je eigen gevoelens,

* je vindt het moeilijk om grenzen te stellen. 'Nee of Stop!'

* je bent bang om afgewezen, verlaten of alléén gelaten te worden,

* je voelt je verantwoordelijk voor de emoties van je partner en of jullie kind(eren).

Vaak verlies je hierdoor langzaam het contact met jezelf. En je partner hoeft niet eens altijd door te hebben, dat jij dit doet.

Codependency komt véél vaker voor dan mensen denken. Zeker binnen liefdesrelaties. En het ontstaat meestal niet zomaar.

Hoe ontstaat codependency?

Codependency is meestal geen karaktereigenschap, maar een aangeleerd overlevingspatroon. Veel mensen die hiermee worstelen zijn opgegroeid in een emotioneel onveilige omgeving. Bijvoorbeeld:

* bij ouders die emotioneel afwezig waren,

* in gezinnen waar veel spanning, verslaving of mentale problemen speelden,

* in een omgeving waarin je moest pleasen om liefde of rust te behouden,

* wanneer emoties weinig ruimte kregen,

* wanneer jij als kind al verantwoordelijk werd gemaakt voor anderen.

Als kind leer je dan vaak:

“Mijn behoeften zijn minder belangrijk.”

“Ik moet zorgen voor verbinding.”

“Als ik me aanpas blijf ik erbij horen, veilig en geliefd.”

Wat ooit een slimme overlevingsstrategie was, neem je later mee in volwassen relaties.

Signalen van codependency in relaties

Codependent gedrag kan subtiel zijn. Veel mensen voelen het pas wanneer ze emotioneel uitgeput raken. Mogelijke signalen die je nu al kunt herkennen zijn:

* moeite hebben met “nee” zeggen,

* jezelf wegcijferen voor de relatie,

* sterke verlatingsangst,

* obsessief bezig zijn met de ander,

* ongezonde situaties accepteren uit angst om alleen te zijn,

* jezelf verantwoordelijk voelen voor het geluk van je partner,

* continu willen helpen, redden of “fixen”,

* weinig eigenwaarde voelen buiten de relatie,

* emotioneel instorten wanneer de ander afstand neemt.

Vaak ontstaat er een heftige cocktail van 'aantrekken-en-afstoten' dynamiek, waarin liefde en onveiligheid met elkaar verweven raken.

Waarom codependency zoveel pijn doet

Wanneer je codependent bent, verlies je vaak langzaam je eigen 'IK', je eigen identiteit. Je raakt wat verdoofd en verwijderd van:

* jouw grenzen

* je eigen gevoelens

* je werkelijke behoeften

* je eigen dromen en verlangens

* je eigen 'innerlijke' stem en levenskracht

Daardoor ontstaat vaak voelbare:

* chronische stress

* emotionele uitputting

* angst

* somberheid

* onzekerheid

* gevoelens van leegte

Ook zie je regelmatig een sterke link tussen codependency 'afhankelijkheid' en verslavingsgedrag. Niet alleen middelenverslaving, maar ook relationele afhankelijkheid. Jullie relatie zélf kan voor jou verslavend worden door de voortdurende afwisseling tussen hoop, verbinding, afwijzing en verlies.

Herstel begint met bewustwording

Het belangrijkste om te begrijpen:

- je bent niet “zwak” omdat je moeite hebt met loslaten of grenzen stellen.

Je hebt al jong zelf ervaren dat aanpassen nodig was om verbonden en een soort van 'veilig' te blijven. Daardoor voelt 'voor jezelf kiezen' niet gewoon als loslaten, maar als de complete ontreddering en chaos tegemoet lopen.

Herstel van codependency gaat dus niet over harder worden of minder voelen. Het gaat over opnieuw leren verbinden met jezelf. Omdat je nu niet meer dat kwetsbare, overgeleverde kindje bent, maar een volwassen mens die haar/ zijn eigen keuzes en welzijn bepaalt.

Wat helpt concreet bij herstel?

1. Leer je eigen gevoelens weer herkennen

Veel mensen met codependency voelen vooral de ander aan, maar niet zichzelf.

Vraag jezelf regelmatig af:

* Wat voel ík eigenlijk?

* Waar heb ík behoefte aan?

* Wat doet deze situatie met mijn lichaam?

Bewustwording is de eerste stap naar verandering.

2. Oefen met kleine grenzen voelen

Grenzen stellen hoeft niet meteen groots te zijn.

Begin klein:

* iets langer nadenken voordat je “ja” zegt.

* Zeg bijv: 'ik kom er bij je op terug'.

* eerlijk aangeven wat je nodig hebt

* jezelf toestemming geven om rust te nemen

* niet direct beschikbaar zijn voor iedereen

Grenzen zijn geen afwijzing van de ander, maar bescherming van jezelf.

3. Stop met het dragen van verantwoordelijkheid die niet van jou is

Je bent niet verantwoordelijk voor:

* het geluk van je partner

* het oplossen van iemand anders zijn/ haar problemen

* het constant reguleren van je partners emoties

* het redden van jullie relatie in je eentje

Gezonde liefde vraagt wederkerigheid.

4. Bouw een identiteit op buiten de relatie

Codependency maakt relaties vaak het middelpunt van je bestaan.

Juist daarom is het belangrijk om opnieuw contact te maken met jouw eigen wereld:

* hobby’s

* vriendschappen

* dromen

* persoonlijke doelen

* rustmomenten voor jezelf

Je bent méér dan je rol binnen een relatie of gezin.

5. Zoek professionele ondersteuning

Omdat codependency vaak diepgeworteld is in oude hechtings- en overlevingspatronen, is begeleiding door therapie vaak helpend. Hier kun je opnieuw leren:

* zakken in je lichaam,

* je eigen lichaamssignalen herkennen,

* je eigen grens en waarheid merken van 'NEE of STOP',

* voelen zonder overspoeld te raken; emotioneel onafhankelijker worden,

* oude pijn en verlatingsangst begrijpen,

* jezelf serieus nemen,

* je onderliggende verlangens voelen, onder jouw woordje 'eigenlijk..'

* je steeds weggedrukte verdriet durven aankijken en verwerken,

* je eigen bestaansrecht en identiteit gaan voelen en behouden, ook al word je niet (meer) gekozen of afgewezen.

JIJ was al iemand, weet je nog?!

Samenvattend

Codependency gaat dus niet over “teveel liefhebben of te zwak zijn”. Het gaat vaak over teveel een ander en te weinig jezelf liefhebben. Het gaat over jezelf verliezen in je poging om verbonden te blijven.

Herstel begint op het moment dat je jezelf niet langer verlaat om liefde vast te houden.

Niet meer voelen kiezen tussen: 'of ik, 'of hij/ zij/ ons gezin.

Besef dat dit altijd een uitdagende klus zal blijven voor je, vanwege de verleiding van 'het is makkelijker aanpassen en harmonie houden'.

Onthoud:

"Jouw gevoelens mogen ook bestaan en serieus genomen worden"

"Jij bestaat ook wanneer iemand jou niet kiest.”

"Kun jij jezelf leren vasthouden terwijl er onzekerheid is?"

Mocht je jezelf in bovenstaande herkennen en wil je er wat mee?

Blijf er dan niet mee doorlopen. Maak eens een afspraak met de huisarts of de POH of zoek naar geschikte (relatie)therapeuten, coaches of praatgroepen die met dit thema bekend zijn.

Ik wens je een mooi, inzichtgevend, liefdevol traject toe.

Liefs Tiny