top of page
Zoeken

Navigeren tussen loyaliteit en innerlijke autoriteit; van wie verlang je nog toestemming?!

Foto van schrijver: Tiny Meuleman
Tiny Meuleman
4 nov
9 minuten om te lezen

Bijgewerkt op: 4 dagen geleden


Over het ontwikkelen van je eigen innerlijke autoriteit. Ook in de liefdesrelatie.


Je weet ergens wel wat je wilt of waar je naar verlangt en wat je mist. Misschien voel je dit al jaren. En toch: op het moment dat het erop aankomt, zak je in. Je zegt ‘ja!’ terwijl je ‘nee’ voelt. Je stelt weer zaken uit, gaat het conflict niet aan, doet het allemaal zelf en alleen. Je houd je in, je wacht af. Op wat eigenlijk?


Als je jezelf hierin herkent, is de kans groot dat het niet aan je inzicht ligt. Je inzicht is prima. Wat ontbreekt is iets anders, en dat heeft vaak te maken met twee woorden die nogal heftig klinken en uit de wereld van de psychoanalyse komen: de vaderwond en de ‘onvoltooide vadermoord’.


Wat is de vaderwond?

Iedereen loopt blauwe plekken op in het opgroeien. Je wordt geraakt, vergeten, verlaten of overgeslagen. Die wonden loop je automatisch op, van je moeder en je vader.


De vaderwond is wat er in je achterblijft als de vader die je nodig had er niet was zoals jij hem had gewild. Dat kan op veel manieren.

  • Een vader die er letterlijk niet was.

  • Een vader die er wel was, maar onbereikbaar bleef: achter de krant, in beslag door zijn werk, in zijn zwijgen.

  • Een vader die streng, kritisch of onvoorspelbaar was, bij wie je moest presteren of je klein en aangepast moest houden.

  • Of juist een vader die zwak was, die zelf gered moest worden, waardoor jij nergens tegenaan kon duwen en stoeien.


Wat ieder kind van een vader nodig heeft.

Is grofweg dit. Iemand die zegt:”Ga maar, de wereld in, ik sta achter je!” Iemand die jouw krachtmeting en jonge ego kan verdragen, ook als die tegen hem in gaat. Iemand bij wie je kunt oefenen met botsen, zonder dat de relatie kapotgaat.


Als dat er niet was, leer je iets anders. Je leert dat jouw kracht en je eigen verlangen najagen gevaarlijk is. Dat ruimte innemen je ook iets kost. Dat liefde voorwaardelijk is: je krijgt hem alleen als je goed doet, als je je aanpast, als je niet te veel bent.


De vaderwond is overigens niet alleen iets van mannen. Bij vrouwen zie je hem vaak terug in de relatie met de eigen ambitie, met zichtbaar worden, met mannen en met autoriteit. Bij mannen vaak in twijfel over de eigen kracht, in het eindeloos bewijzen of concurreren of juist in het nooit echt beginnen of ergens achter blijven staan.


Wat bedoelen we met de ‘vadermoord’?

Het woord klinkt gewelddadig, en dat is ook de bedoeling. Het komt uit de mythologie en de psychoanalyse, en het gaat natuurlijk niet over je echte vader vermoorden. Het gaat over de stem van je vader in jou: zijn mening, zijn oordeel, de verwachtingen die je van hem over jou hebt meegenomen en die nog steeds bepaalt wat jij mag en niet zou moeten doen.


Een ‘voltooide vadermoord’ is het innerlijke moment waarop je de autoriteit over jezelf terugneemt. Het echte emotioneel losmaken van je vader. Waarop je niet meer wacht op zijn toestemming, zijn goedkeuring, zijn begrip of zijn erkenning, maar zelf de eigenaar of 'baas' wordt van je eigen leven. Dat betekent niet dat je hem afwijst of dat je stopt met van hem te houden. Het betekent dat zijn oordeel of stem niet langer automatisch de doorslag in jou beslissing geeft.


In een gezonde ontwikkeling gebeurt dit vanzelf, in kleine stapjes. De puber die tegen zijn vader in durft te gaan, die later merkt dat hij/ zij sterker wordt of wint met discussiëren of stoeien, de jonge vrouw die een andere keuze gaat maken dan haar vader zou willen. De vader verdraagt het, misschien mopperend, en daarnaast blijft de relatie en de verbinding bestaan. Het kind leert: “ik kan mijn eigen keuzes en fouten maken én blijf veilig verbonden met thuis.”


Maar als de vader deze krachtmeting en botsing niet kon verdragen: als hij zich terugtrok, zijn teleurstelling overduidelijk en groot liet voelen, boos werd, gekwetst raakte of zelf instortte, dan leert het kind iets anders: “als ik mezelf uitdaag en mijn grenzen opzoek, verlies ik hem. Of erger: als ik mezelf wil ontwikkelen, beschadig ik hem of onze band”.


Daarom snap je het wel, maar kun je het niet veranderen

Hier zit de kern. Als het kiezen voor je eigen verlangen, ooit verbonden raakte aan het verlies of het beschadigen van je (relatie met je) vader, dan voelt ‘gaan staan voor jezelf’ nog steeds zo. Niet in je hoofd, daar weet je allang dat het onzin is. Maar in je zenuwstelsel.


Op het moment dat je je eigen ruimte wilt innemen en je eigen leven wilt leven, gaat er iets heel ouds aan: gevaar! en geen steun en bescherming meer, er alléén voor staan. En je systeem doet wat het vroeger ook altijd deed. Het zet je stil en stemt je af op signalen van breuk of verlies.

Dat stilzetten kan er heel verschillend uitzien.

- Je bevriest: je raakt in de war en weet ineens niet meer wat je zélf wilde en waarom.

- Je wordt steeds vermoeider in de dingen die je doet.

- Je gaat pleasen en conflicten vermijden.

- Je vindt een hele logische reden om het 'nu nog even niet' te doen.

- Of je saboteert je eigen kans, exact op het moment dat het bijna lukt.


En onder dat stilzetten en afstemmen zit vaak loyaliteit. Een diepe, onbewuste trouw aan je vader of aan het familiesysteem waar je uitkomt.

  • Als hij zijn dromen nooit waarmaakte, voelt het als verraad als jij het wel doet of kunt.

  • Als hij klein werd gehouden, voelt groot worden als hem in de steek laten.

Dat is de reden dat inzicht alleen je niet verder helpt. Je hebt geen kennisprobleem. Je hebt een loyaliteitsprobleem, en dat zit dieper dan je denkt.


Vaak is die wond ook niet eens bij je vader begonnen. Hij droeg zelf iets mee van zijn vader, en die weer van de zijne. Wat jij voelt is soms een stuk geschiedenis dat al generaties wacht op iemand die het anders doet.


Hoe herken je het?

Misschien herken je jezelf in een paar van deze dingen:

  • Je wacht, bewust of onbewust, op toestemming. Van een partner, een leidinggevende, de omstandigheden.

  • Je voelt een verlangen of weet precies wat je wilt, maar durft het niet te zeggen omdat je je schaamt of anderen niet wilt teleurstellen.

    Je voelt je schuldig als het je goed gaat, of als je iets krijgt wat anderen niet hebben.

  • Je zoekt erkenning bij mensen die die erkenning steeds nèt niet geven en kunt slecht tegen kritiek (oftewel feedback).

  • Je kiest partners bij wie je je klein maakt, of partners die jij moet dragen.

  • Je raakt dicht bij iets wat je écht wilt, en dan gebeurt er iets waardoor het niet doorgaat.

  • Je zet je af, je rebelleert, en doet juist wat hij nooit had gewild of gedaan.


Dat rebelleren verdient even aandacht, want het lijkt op de ‘vadermoord’, maar is het niet. Wie juist (hard) tegen alles in gaat wat de vader vond, is eigenlijk nog steeds met hem bezig. De reacties worden nog steeds door hem bepaald. Alleen nu doe je het in spiegelbeeld. De echte ‘vadermoord’ verloopt rustiger. Het is het moment waarop zijn mening er simpelweg minder toe doet. Je hoeft niet meer tegen hem in of met hem mee. Je kunt gewoon jouw eigen kant en jouw eigen koers volgen. Deze toestemming heb je aan jezelf te willen geven, want je hebt aan niemand meer iets onder controle te houden of te bewijzen.


Wat dit doet in je liefdesrelatie

Nergens wordt dit patroon zo zichtbaar als in een liefdesrelatie. Ongemerkt krijgt je partner de plek die je vader ooit had: degene van wie je toestemming nodig hebt, wiens oordeel bepaalt of je goed genoeg bent, wiens teleurstelling je koste wat kost wilt voorkomen.


Dat ziet er in het dagelijks leven heel gewoon uit. Je checkt onbewust eerst wat je partner ervan vindt, voordat je zelf weet wat jij ervan vindt. Je houdt een wens voor je, omdat je de reactie al voor je ziet. Je zegt ‘ja!’ tegen de invulling van het weekend, de vakantie of de verbouwing, en voelt je later stil en ver weg. Of je kiest een keertje wél voor jezelf, en wordt daarna overspoeld door schuldgevoel van egoïsme en angst voor weerstand, alsof je iets kapot hebt gemaakt.


Het kan ook andersom. Dan wordt je partner degene tegen wie je je verzet. Elk verzoek voelt bij jou als controle, elke opmerking als kritiek. Je vecht een oude strijd uit met iemand die er nooit bij was als het erom ging. Iemand die je niet goed heeft gesteund, opgevangen, begrensd of gereguleerd, in jouw boosheid, onredelijkheid, overmoed of angst.


In beide gevallen gebeurt hetzelfde: je verhoudt je niet tot je partner zoals die is, maar tot een vader die in je hoofd meekijkt. En je partner voelt dat. Die krijgt een soort magische 'macht' toegeschoven die hij of zij nooit heeft gevraagd, of wordt bestreden om iets wat hij of zij je nooit heeft aangedaan.


Volwassen liefde vraagt iets anders. Dat je dichtbij kunt blijven én bij jezelf kunt blijven. Dat je kunt zeggen wat je wilt, ook als je partner het er niet mee eens is, zonder in te storten of de deur dicht te gooien. Daar zit de ‘vadermoord’ in je relatie: niet in het winnen van de discussie of het krijgen van de toestemming, maar in het niet meer nodig hebben van toestemming om te mogen zijn en uiten wie jij zelf bent en waar je voor staat! Juist dan ontstaat er ruimte voor echte nabijheid. Je partner krijgt dan jóu te zien, in plaats van je aanpassingen of pantser van afsluiting.


Wat helpt dan wel?

Het goede nieuws is dat dit geen vonnis is. Het is een ontwikkelingsstap die nog gezet moet worden. Een herkansing die je te nemen hebt. En die stap kun je ook later in je leven nog zetten. Een paar dingen die daarbij helpen:


  • Merk het moment van inzakken op. Niet om het meteen anders te doen, maar om te zien wat er gebeurt. Waar in je lijf voel je dit gebeuren? Wat zeg je dan in jezelf? Wie hoor je eigenlijk op de achtergrond meepraten, als je goed luistert?


  • Benoem de loyaliteit. Vraag jezelf eens: als ik dit écht zou kiezen en zou doen, wie zou ik dan in de steek laten? Of wie wordt er kleiner, als ik groter wordt? Het antwoord kan je verrassen. En het alleen al zien, maakt iets bij je los.


  • Laat het verdriet toe. Onder de vaderwond ligt bijna altijd rouw. Om de vader die je niet had, om wat je nooit kreeg en ook niet meer gaat krijgen. Zolang je daar nog op wacht, blijf je in de positie van het kind. Als je het verdriet toelaat, kom je vrij om zelf volwassen te worden.


  • Verdraag je schaamte en het schuldgevoel. Als je voor jezelf gaat staan, ga je je waarschijnlijk schamen voor het anders willen of je schuldig voelen over wat je hem aandoet of teleurstelt. Dat is geen teken dat je iets verkeerd doet. Het is vaak juist het teken dat je iets nieuws doet. Je hoeft dit gevoel niet weg te krijgen. Je hebt het te leren verdragen, zonder dat het je terugzet in je oude gedrag. “Ik weet dat dit niet is wat jij wilde, maar ik wil dit tóch doen”. “Kijk liefdevol naar me als ik andere keuzes maak”.


  • Begin klein. Je hoeft niet morgen je baan op te zeggen of je vader te confronteren. Dit laatste zou ik überhaupt niet vaak aanraden. Die man die nu op leeftijd is, die laten we met rust. Begin zelf: met één keertje 'nee' tegen iets of iemand zeggen. Eén wens of verlangen hardop uitspreken. Eén keer niet afwachten op wat een ander doet. Elke kleine daad van eigenaarschap leert je zenuwstelsel dat het veilig is om jezelf te zijn en dat het goed voelt om trouw aan jezelf te blijven.


  • Doe het niet in je eentje en met jezelf. Wat in een relatie is ontstaan, heelt ook het best in een relatie. Met iemand die jouw kracht kan verdragen, die niet schrikt van jouw mening en die blijft staan als je botst, ertegenin gaat of gaat schuren. Soms is dat een partner, maar vaker een goede vriend, of een therapeut.


Tot slot

De ‘vadermoord’ gaat dus niet écht over dood en afscheid nemen van je vader. Het gaat over afscheid nemen van de plek, waar je als kind in je loyaliteit bent blijven staan.


Van het wachten op goedkeuring en blijven hopen, dat hij je alsnog eens zegt wat je zo graag had willen horen. Óf van het juist rebelleren en trappen tegen zijn mening in, als protest tegen zijn afwezigheid of onvermogen.


Als dat lukt, gebeurt er vaak iets onverwachts: er komt ruimte voor jouw eigenheid. Je innerlijke autoriteit. Soms daardoor ook zelfs voor een nieuwe, rustigere band met je echte vader. Of met de herinnering aan hem. Niet meer als kind dat iets nodig heeft, maar als volwassene die zelf ontdekt en opvolging geeft aan datgene wat hij of zij zelf wil.


Je hoeft niet langer te wachten op toestemming en je ontslaat je partner ook van deze taak. Die mag je aan jezelf geven.


Herken je jezelf hierin en wil je er samen naar kijken? Bij Good Conversations werk ik met mensen die vastzitten tussen weten en doen. Je bent welkom voor een gesprek.

Liefs Tiny

 
 
 

Recente blogposts

Alles weergeven

Opmerkingen


Contact

Koningin Wilhelminalaan 13

7433 CD Schalkhaar​​

Deventer Overijssel Nederland

​

​

        +31 (0)6 25293083

       Tiny@goodconversations.nl

  • LinkedIn Social Icon
  • Facebook Social Icon
  • Black Instagram Icon

© 2026 door Good Conversations 

Bedankt voor je reactie! Ik neem zsm contact met je op.

bottom of page